Nữ sinh TP.HCM trong tốp 6 vô địch cờ tướng trẻ thế giới
Trong khoảng thời gian đó, những trẻ khác ùa chạy đi trốn, nấp đâu đó càng kín càng tốt. Khi đọc đến con số 100 thì trẻ mở mắt ra và bắt đầu đi tìm bạn, ai bị phát hiện đầu tiên là bị thua. Đếm đủ con số như thế, lâu lắm, có trẻ láu cá đọc tắt cho nhanh để khi mình mở mắt ra thì các bạn vẫn chưa kịp trốn. Câu đó như sau: "Một đôi, hai đắn, ba thìn, chín chăn, chẵn chục". Thời nhỏ, tôi đã chơi trốn - tìm và nay con tôi cùng trẻ con hàng xóm cũng thế. Năm tháng đi qua, mãi hơn 60 năm sau, nhờ đọc Phan Khôi di cảo - bản thảo chưa đầy đủ (NXB Trí Thức - 2021) do các con của cha đẻ Tình già biên soạn, tôi mới biết chi tiết này: "Trẻ con ta có trò chơi đánh chắt. Dùng những que tre mà đánh, là đánh chắt que; dùng những hòn sỏi mà đánh, là đánh chắt chuyền. Đây không nói cách đánh như thế nào, chỉ nói khi đánh xong một bàn, đếm những que tre hay hòn sỏi đã chiếm được để định ăn thua, thì trẻ con ở Trung và ở Bắc đếm có khác nhau nhưng lại giống nhau ở một chỗ rất lạ. Trẻ con ở miền Trung đếm: "Một đôi, hai đắn, ba thìn, chín chăn, chẵn chục". Trẻ con ở miền Bắc đếm: "Một chắt, hai choi, ba chòi, chín chủ, chẵn chục" (tr.216-217).Trò chơi này, sở dĩ gọi chắt/đánh chắt bởi bản thân chắt/hòn chắt có nghĩa là "hòn nhỏ nhỏ như viên đạn" (Đại Nam quấc âm tự vị, 1895), "Một trò chơi của trẻ con, một tay vừa nhặt vừa tung vừa hứng" (Việt Nam tự điển, 1931); hiện nay tên gọi phổ biến là "chuyền thẻ", có nơi còn gọi "đánh nẻ".Rõ ràng, cách đọc tắt trong trò chơi trốn - tìm đã có từ xưa lắm, ít ra đã có trước năm 1958 là năm ông Phan Khôi viết bài này. Ở đây, khi xét về chữ nghĩa ta thấy gì? Muốn thấy gì, trước hết cần phải tìm hiểu nghĩa của các từ đó."Một đôi" thì dễ hiểu rồi, không cần dài dòng gì thêm. "Hai đắn" thì "đắn" là gì? Tự bản thân từ này không có nghĩa, phải đi chung với từ khác, chẳng hạn Truyện Kiều có câu: "Đắn đo cân sắc cân tài/Ép cung cầm nguyệt, thử bài quạt thơ". Kể ra cái lối "mua người" ngày xưa cũng lạ, chẳng những cô ấy có nhan sắc mà còn phải biết "cầm kỳ thi họa đủ mùi ca ngâm" thì càng cao giá.Còn "ba thìn" thì sao? "Thìn" là từ Việt cổ có nghĩa là "sửa sang, răn, giữ", theo Đại Nam quấc âm tự vị (1895), chẳng hạn Thiên Nam ngữ lục có câu: "Thìn lòng tích đức tu nhân/Bụt trời đã biết, quỷ thần đã hay". Về tâm lý con người, không phải bây giờ mà hàng trăm năm trước, cụ Nguyễn Trãi đã nhìn ra:Dắng dỏi bên tai tiếng quản huyền,Lòng xuân nhẫn động ắt khôn thìn.Xuân xanh chưa dễ hai phen lại,Thấy cảnh càng thêm tiếc thiếu niên."Nhẫn" nghĩa là đến, cho đến. Chí lý thật, có lúc nghe tiếng sáo, tiếng đàn (quản huyền) trong không gian, cảnh vật mà mình yêu thích ắt khó giữ lòng mà xao động, xao xuyến, rồi cảm thấy tiếc xuân xanh đã qua. Đã qua thời tuổi trẻ. Chỉ còn là cảm xúc bùi ngùi. Sực nghĩ, "Tiếng đưa hiu hắt bên lòng/Buồn ơi! Xa vắng, mênh mông là buồn" của Thế Lữ cũng là lúc nghe Tiếng sáo Thiên Thai nên khiến "Lòng xuân nhẫn động ắt khôn thìn" là vậy.Rồi, "chín chăn" nghĩa là gì?Ta thử đặt giả thuyết từ "một đôi" là 2, "hai đắn" là 4, ắt "ba thìn" là 6, vậy "chín chăn" cũng nằm trong cách tính này? Không, "chín chăn" trong ngữ cảnh này chính là chẵn/chín chẵn, do cách phát âm nhanh nên đã lướt bỏ dấu ngã trở thành "chăn". Chẵn là trọn, đủ, không lẻ, không thừa, không thiếu, đủ cặp, không so le, còn có cách nói chẵn chòi, chẵn bon. "Chín chăn" xác định, quả quyết chính xác là 9. Suy luận này hợp lý bởi kết thúc câu này là "chẵn chục" tức là 10. Theo nhà ngôn ngữ học Lê Ngọc Trụ, "chục" là tiếng Việt chuyển gốc Hán-Việt: "Chục: số vật mười món, hoặc có hơn (tùy vùng) < thốc (sum họp, một bụi - giọng Quảng Đông: chục)". Ca dao có câu: Bảy với ba, anh kêu rằng một chụcTam tứ lục, anh tính cửu chươngBảy cộng ba đúng là 10, là chục. Cách gọi "chẵn chục" đến nay vẫn còn phổ biến, còn gọi chục trơn, chục chẵn. Dù biết chắc là vậy nhưng chắc gì chục là 10?Ta có thể kiểm chứng trong đời thường lẫn tác phẩm văn học, chẳng hạn, khi viết Bảy ngày trong Đồng Tháp Mười, nhà văn Nguyễn Hiến Lê có kể khi đến "Tân An, một châu thành nằm ở ven Đồng Tháp", lúc đi chỗ ăn sáng: "Anh Bình nhất định lựa tiệm ở gần chợ vì anh vốn ưa cảnh náo nhiệt, thích nhìn người ta đi lại, mua bán. Anh mua một trái dưa hấu và một chục quít, ngạc nhiên lắm khi thấy cô hàng đếm cho anh mười hai trái. Anh cầm hai trái trả lại: "- Cô đưa thừa cho tôi. Tôi mua có một chục thôi mà". Cô hàng nghe giọng là lạ của anh, mỉm cười, đẩy hai trái quít về phía anh: "- Thầy mua một chục thì tôi đếm một chục đó". Anh Bình chẳng hiểu gì cả, tôi phải giảng: "- Ở miền này trái cây như quít, mận thì một chục là mười hai trái. Có tỉnh một chục mười bốn hay mười sáu kia". "- Lạ nhỉ! Một chục mười sáu trái. Thế thì có ông thánh hiểu".Chi tiết này đã phản ánh tính cách rộng rãi, hào phóng của người miền Nam. Anh Bình ngạc nhiên là phải bởi anh từ ngoài Bắc vào, không sinh sống nơi này.Với các phân tích, dẫn chứng vừa nêu, tóm lại, ta vẫn không hiểu rõ nghĩa các từ liên quan đến số đếm trong trò chơi của con trẻ ngày xưa. Không những thế, ta còn còn ngắc ngứ với bài đồng dao này: "Mồng một lưỡi trai/Mồng hai lá lúa/Mồng ba câu liêm/Mồng bốn lưỡi liềm/Mồng năm liềm giật/Mồng sáu thật trăng/Mười rằm trăng náu/Mười sáu trăng treo/Mười bảy sảy giường chiếu/Mười tám rám trấu/Mười chín đụn dịn/Hăm mươi giấc tốt/Hăm mốt nửa đêm…". Với câu "Mười chín đụn địn", có bản ghi "đụn dịn". Bài đồng dao này mô tả hình thù mặt trăng qua các ngày, đại khái, đêm 17 trăng lên vào lúc người ta "sảy giường chiếu" là chuẩn bị ngủ, đêm 18 trăng mọc là lúc lửa ủ trong bếp đã "rám trấu"... Thế, đêm 19 "đụn địn/đụn dịn" thì hiểu thế nào đây?Chịu. Từ "chịu" này, ta lặp lại một lần nữa khi nghe đến từ "đí địn". Trong tập sách Người Việt nói tiếng Việt (NXB TH TP.HCM - 2023), nhà nghiên cứu Nguyễn Quang Thọ cho biết văn cảnh xuất hiện của từ này: "Chuyện rằng có một chị vợ cực đoảng. Một hôm anh chồng bắt được một con ba ba, giao cho vợ làm bếp rồi đi làm đồng, bụng chắc mẩm chiều về có mồi ngon sẽ rủ bạn lai rai vài xị đế. Chị vợ thả con ba ba vào nồi, bỏ thêm vào đó vài ngọn rau mùng tơi rồi bắc lên nấu trên bếp củi. Trong khi chị lúi húi vo gạo thì con ba ba thấy nước nóng lên, nó bèn bò ra khỏi nồi rồi đi mất. Chị vợ đoảng vo gạo xong, mở vung nồi canh xem thử. Chị ta lấy đũa khoắng, nhận ra rau mùng tơi vẫn chưa kịp chín, nhưng ba ba đâu thì chẳng thấy. Chị ta cứ bần thần ngẫm nghĩ hồi lâu, rồi đi đến kết luận: "Mùng tơi chưa chín, đí địn đã tan".Dám nói rằng, những từ vừa nêu ra chẳng ai có thể giải thích nổi nghĩa của nó. Riêng cách nói về số đếm trong trò chơi đánh chắt, ta còn thắc mắc vì sao ở miền Trung, từ "3/ba thìn" lại nhảy qua "9/chín chăn", cũng như ở miền Bắc từ "3/ba chòi" lại vọt đến "9/chín chủ"? Cách nói này hoàn toàn không ngẫu nhiên mà đã vận dụng, phổ biến trong tục ngữ, ca dao, thí dụ: "Thằng Bờm có cái quạt mo/Phú ông xin đổi ba bò, chín trâu", "Ba bể chín châu", "Ba bị chín quai mười hai con mắt"… Ông Phan Khôi thừa nhận: "Tôi nghĩ mãi mà không hiểu". Rồi ông nêu ý kiến: "Hoặc giả câu trẻ con nói đó có cái lý gì sâu kín về số học hay toán học mà mình không biết. Còn như bảo thứ đó trẻ con bạ đâu nói đấy, hơi đâu mà tìm hiểu cho mệt trí, thì tôi không dám" (SĐD, tr.217).Bạn cũng nghĩ thế chăng?Vâng, tôi cũng nghĩ thế. Và xét ra trong ngày xuân ngày tết, chúng ta cùng bàn về vài từ "bí hiểm" đâu phải không có ích khi cùng tìm về tiếng Việt.Dòng người đổ về cánh đồng ở miền Tây để ăn uống, thả diều
Theo đó, kết quả mở thưởng của đài Hậu Giang hôm 1.2 có giải độc đắc với dãy số 916303. Chủ nhân của hai tờ vé số có dãy số này đã để bị rách nát, không còn nguyên vẹn nên đại lý vé số từ chối đổi thưởng. Dân mạng tiếc nuối thay cho chủ nhân vì dù có vé số trúng giải độc đắc cũng không nhận được tiền. Tổng số tiền trúng thưởng là 4 tỉ đồng, mỗi tờ trúng sẽ trừ 10% thuế theo quy định, còn 3,6 tỉ đồng.Tài khoản Bình Nguyên bày tỏ: "Chắc chủ nhân để quên không dò nên bị rách nát như vậy. Tiếc quá, 4 tỉ chứ không phải 400.000 đồng". Bạn Nguyễn Văn Vinh bình luận: "Theo quy định vé số phải còn nguyên vẹn mới nhận được thưởng, hai tờ này bị rách quá rồi". Trao đổi với Thanh Niên, anh Phước Danh, chủ đại lý vé số Phước Danh ở TP.Trà Vinh cho biết, 2 tờ vé số trúng giải độc đắc bị rách là của một người đàn ông khoảng 50 tuổi, làm nghề bắt ba khía. Người này mua 10 tờ vé số chia cho anh em trong nhà mỗi người 1 – 2 tờ, ông giữ lại 2 tờ. Sau khi mua vé số, người này cho vào túi quần rồi xuống đầm bắt ba khía nên bị ướt, nhàu nát. Khi những người khác sở hữu vé có dãy số đó biết trúng giải độc đắc, ông mới lấy ra và tiếc nuối khi tờ vé số đã không còn nguyên vẹn. "Ông ấy rất buồn vì tờ vé số đã bị rách nát, theo nguyên tắc sẽ không được nhận thưởng. Tôi động viên và hướng dẫn ông ấy đến công ty xổ số để xin ý kiến bởi vì bản thân không quyết định được. Người này mua vé số ủng hộ người khuyết tật nên không để ý dò thưởng. Gia đình ông cũng khó khăn, bắt ba khía bán kiếm sống qua ngày", anh Phước Danh chia sẻ. Một người thân của chủ nhân hai tờ vé số rách nát tiếp tục mang đến đại lý vé số Phú Vinh (TP.Trà Vinh) để nhờ hỗ trợ. Anh Phú Vinh (39 tuổi), chủ đại lý vé số cho hay, người sở hữu hai tờ đó cũng ở Trà Vinh. Sau khi phát hiện dãy số trúng độc đắc, hai tờ vé số đã bị ướt nhẹp. Những người sở hữu vé số có dãy số trúng độc đắc cũng là anh em, họ hàng trong nhà. "Tôi cũng hướng dẫn làm đơn xin giải quyết về trúng thưởng gửi lên công ty xổ số kiến thiết Hậu Giang. Tuy nhiên, tôi nghĩ cơ hội nhận được tiền thưởng chỉ 1% vì hai tờ vé số mất đầu, mất cuối, có tờ còn mất số, ráp lại cũng không được. Tôi thấy gia đình khó khăn, tội nghiệp nên hướng dẫn dù cơ hội nhận thưởng rất ít. 2 tờ trúng có tổng số tiền là 3,6 tỉ đồng sau khi đã trừ thuế", anh Vinh nói. Cũng theo anh Vinh, thời điểm đó đại lý ông đổi 2 tờ vé số nguyên vẹn trúng độc đắc cho người khác. Các đại lý khác cũng đổi thưởng với những tờ trúng độc đắc, hai tờ rách nát thậm chí còn không có dấu mộc của công ty.
Đề nghị truy tố Bùi Quang Hải lừa đảo, chiếm đoạt hơn 3,2 triệu USD tiền mua găng tay y tế
Cuộc đối đầu giữa CLB Thể Công Viettel và Nam Định chính là trận cầu tâm điểm ở vòng 15 V-League 2024-2025. Đây là màn so tài giữa 2 đội đang đứng đầu bảng nên được kỳ vọng diễn ra hấp dẫn và điều này đã xảy ra. Cả 2 đều khao khát có được 3 điểm nên chủ động chơi tấn công. Ngay phút thứ 8, CLB Nam Định đã mở tỷ số sau cú sút trái phá của Nguyễn Phong Hồng Duy ở gần vạch 16m50. Sau bàn thua, CLB Thể Công Viettel tấn công mạnh mẽ hơn, kiểm soát bóng nhiều hơn nhưng trong những tình huống dứt điểm quyết định, Khuất Văn Khang, Pedro Henrique hay Almarido đều xử lý không tốt. Vì thế, thầy trò HLV Nguyễn Đức Thắng chấp nhận bị dẫn trước 0-1 khi bước vào giờ nghỉ. Sang hiệp 2, CLB Thể Công Viettel cho thấy rõ khao khát ghi bàn. HLV Đức Thắng rút trung vệ Minh Tùng ra sân để nhường chỗ cho Công Phương, chuyển từ sơ đồ chiến thuật 3-5-2 sang 4-3-3 để có thể tấn công mạnh mẽ hơn. Tuy nhiên, phương án này không mang lại hiệu quả cao nên HLV Đức Thắng tiếp tục tung 2 tiền đạo là Nhâm Mạnh Dũng, Trần Danh Trung vào sân thay Khuất Văn Khang, Trương Tiến Anh ở giữa hiệp 2. Chưa dừng lại ở đó, HLV Đức Thắng cho tiền vệ công Hữu Thắng vào sân để thay Pedro. Điều đó có nghĩa là thuyền trưởng CLB Thể Công Viettel đã sử dụng mọi cầu thủ tấn công tốt nhất mà ông có. Tuy nhiên, các phương án tấn công của đội chủ nhà tỏ ra tương đối đơn điệu. Họ chủ yếu sử dụng bóng dài, bóng bổng, hướng về phía các ngoại binh rồi sau đó cố gắng tranh chấp bóng 2 nhưng vẫn bế tắc. Trong khoảng thời gian này, CLB Thể Công Viettel buộc phải dâng cao tấn công và bộc lộ nhiều sơ hở trong khâu phòng ngự. Họ có 2 lần suýt nhận bàn thua sau cú sút xa chạm xà ngang của Tuấn Anh và tình huống đưa bóng vào lưới của Văn Anh nhưng bàn thắng không được công nhận do lỗi việt vị. Phải đến phút 85, CLB Thể Công Viettel mới có cơ hội nguy hiểm đầu tiên khi Nhâm Mạnh Dũng chọc khe thông minh để Danh Trung băng xuống đối mặt với Nguyên Mạnh. Nhưng ở cú dứt điểm cuối cùng, tiền đạo sinh năm 2000 lại xử lý thiếu tinh tế, bỏ lỡ cơ hội ngon ăn. Khi trận đấu càng trôi về những phút cuối, đội bóng quân đội tấn công mạnh mẽ hơn. Song, do chất lượng các pha chuyền bóng, dứt điểm quyết định quá thấp, CLB Thể Công Viettel không thể có được bàn gỡPhút 90+7, khi mải mê dâng cao tấn công, CLB Thể Công Viettel nhận bàn thua thứ 2, để Văn Vĩ tận dụng tốc độ băng xuống, thực hiện cú lốp bóng kỹ thuật để đánh bại Phạm Văn Phong. Bùi Tiến Dũng và các đồng đội chịu trận thua 0-2 trên sân nhà. Với kết quả này, CLB Nam Định xây chắc ngôi đầu với 25 điểm sau 15 trận, hơn 2 đội xếp sau là Thể Công Viettel và Thanh Hóa 5 điểm. FPT Play - Đơn vị duy nhất phát sóng trọn vẹn LPBank V.League 1-2024/25, tại https://fptplay.vn
Mới đây, ca sĩ Vũ Thảo My cùng với diễn viên Thúy Ngân và người đẹp Bùi Linh Chi có mặt tại buổi ra mắt bộ sưu tập xuân hè 2025 của LYN, thương hiệu thời trang đến từ Thái Lan. Cả ba người đẹp đều lựa chọn những bộ cánh trẻ trung nhưng vẫn tôn lên nét quyến rũ. Nếu Thúy Ngân và Bùi Linh Chi đều chọn thiết kế màu đen thì Vũ Thảo My lại tạo điểm nhấn bằng trang phục màu trắng với những đường cắt xẻ táo bạo. Phong cách thời trang này cũng làm nổi bật làn da bánh mật của "Cáo Tiểu Thư". Bên cạnh vai trò khách mời, nữ ca sĩ 9X còn khuấy động không khí bằng hai ca khúc Buông và Bad Gal. Sau bộ phim truyền hình 7 năm chưa cưới sẽ chia tay, Thúy Ngân ngày càng nhận được sự quan tâm của khán giả, đặc biệt là mối quan hệ của cô và Võ Cảnh.Trong một lần chia sẻ với Thanh Niên, Vũ Thảo My thừa nhận từng có quãng thời gian cô bị miệt thị ngoại hình rất nhiều. Có những lúc nữ ca sĩ 9X tự nhìn mình trong gương để xem xét lại bản thân. Tuy nhiên, sau khi trải qua nhiều áp lực cô dần thay đổi để mình trở nên tốt hơn, xinh đẹp và tự tin hơn.
Lầu Năm Góc thiếu trầm trọng động cơ rốc két nhiên liệu rắn?
Điện mặt trời có tính bất định, phân tán
